Buwanang bayad sa loan: cash, fees at tamang iskedyul
Hindi sapat na hatiin ang halagang inutang sa bilang ng buwan. Maaaring may bawas bago mo matanggap ang pera, hiwalay na singil o huling hulog na mas malaki. Unahin ang aktuwal na cash na makukuha, ang bawat takdang bayad at ang perang mayroon ka sa petsang iyon bago magkumpara ng mga loan.
Pagsusuri at halimbawa ng Credizen
Ilista ang cash na makukuha at ang buong hulog
Humingi ng breakdown: aprubadong halaga, lahat ng ibabawas bago ang payout, perang matatanggap, bilang ng hulog, halaga at petsa ng bawat hulog, at anumang hiwalay na bayad. Itanong kung ang fee ay ibabawas, idaragdag sa utang o babayaran mo nang bukod. Magkakaiba ang epekto ng tatlong paraang iyon sa cash na magagamit mo.
Sa Loan Calculator page, sinasabi ng BSP na sa prospective creditor o financial institution dapat manggaling ang mga input. Ipinapakita rin nito na kasama sa loan parameters ang interest, tenor at iba pang charges; ang summary at amortization schedule ay kailangang basahin matapos ang computation.
Halimbawa: ₱5,000 ang nakasulat, ₱4,700 ang matatanggap
Halimbawang gawa para sa pag-aaral, hindi presyo ng lender: ₱5,000 ang aprubado at may ₱300 na ibinawas bago ang payout. ₱4,700 ang cash na matatanggap. Kung tatlong buwanang hulog na tig-₱1,800 ang buong obligasyon at wala nang ibang bayad, ₱5,400 ang kabuuang ilalabas mo. Ang pagitan nito at ng ₱4,700 na natanggap ay ₱700.
Kung ₱5,000 ang kailangan mong ibayad ngayon, may kulang ka pang ₱300. Huwag ikumpara ang halimbawang ito sa isa pang loan na buong ₱5,000 ang matatanggap na parang pareho ang pangangailangan. Humingi muna ng kaparehong netong cash at iskedyul. Hindi natin tinatawag na EIR ang ₱700 na pagkakaiba o ang simpleng paghahati nito sa principal.
Huwag ipalagay na pareho ang lahat ng hulog
Kabilang sa mga terminong inilalarawan ng BSP ang balloon payment: isang mas malaking bayad sa dulo ng loan term. Ang loan term naman ay bilang ng kinakailangang payments, na maaaring nasa years, months o weeks.
Kopyahin ang aktuwal na schedule sa isang listahan at markahan ang unang hulog, huling hulog at mga singil sa labas nito. Hindi katumbas ng bawat buwan ang bawat apat na linggo. Kung may palugit bago ang unang hulog, itanong kung may nadagdag na interest o ibang kondisyon; huwag magpalagay na libre ang panahong iyon.
Hingin ang EIR para sa sarili mong proposal
Ayon sa BSP, ipinapakita ng EIR ang tunay na halaga ng loan. Dapat magbigay ang financial institution ng aktuwal na EIR sa aplikasyon kasama ang buong disclosure ng fees at charges. Ang output ng BSP calculator ay ilustrasyon lamang at hindi rekomendasyon ng BSP.
Ihambing ang nakasulat na EIR gamit ang parehong netong cash, petsa at obligasyon. Iba ang nominal o add-on rate sa kabuuang epekto ng mga cash flow. Kung kulang ang detalye o hindi maipaliwanag ang fees, humingi muna ng malinaw na breakdown. Huwag mag-imbento ng annual rate mula sa tatlong hulog o umasa sa porsiyentong para sa ibang customer.
Tingnan ang perang natitira bago ang due date
Isa pang halimbawang hindi market data: ₱18,000 ang tiyak na buwanang kita, ₱14,000 ang mahahalagang gastos at ₱2,500 ang kasalukuyang obligasyon. ₱1,500 ang natitira. Hindi nito sakop ang bagong hulog na ₱1,800: may kakulangan na ₱300 bago pa ang anumang di-inaasahang gastos.
Ihambing din ang mga petsa. Kung sa ika-15 pumapasok ang sahod pero ika-10 ang due date, kailangan ng totoong perang nakahanda bago sumahod. Ang inaasahang sideline o limit ng isa pang loan ay hindi perang hawak. Kapag hindi kasya, pag-usapan muna ang gastusin o kasalukuyang obligasyon kaysa ipambayad ang panibagong utang.
Kung iba ang singil sa nakasulat na iskedyul
Inilalarawan ng BSP ang CAM bilang daan para iakyat ang concern laban sa BSP-supervised financial institutions. Kapag may problema, ipinapayo nitong kausapin ang awtorisadong kinatawan ng institusyon at maghain muna ng pormal na reklamo roon.
Itabi ang proposal, kontrata, schedule, payout record at resibo. Sa sulat, sabihin kung aling singil o petsa ang hindi tugma at anong paliwanag o pagwawasto ang hinihingi. Alamin ang tamang regulator para sa legal na uri ng creditor; hindi ipinapakita ng gabay na lahat ng lending app ay sakop ng BSP. Huwag magpadala ng password o OTP kasama ng reklamo.
Mga madalas itanong
Tamang monthly payment ba ang principal na hinati sa bilang ng buwan?
Kulang iyon kung may interest, fees, bawas sa payout o hindi magkakapantay na hulog. Gamitin ang buong iskedyul at ipaliwanag sa creditor ang anumang hindi tugma sa computation.
Kung ₱5,000 ang aprubado, makakabayad na ba ako ng ₱5,000 na bayarin?
Suriin muna ang netong cash. Sa gawa-gawang halimbawa, ₱300 ang ibinawas at ₱4,700 lang ang matatanggap, kaya hindi pa nito sakop ang ₱5,000 na bayarin.
Inirerekomenda ba ng BSP ang loan na lumabas sa calculator?
Sinasabi ng BSP na ilustrasyon lamang ang calculator computations at hindi rekomendasyon nito. Kailangang manggaling sa financial institution ang aktuwal na EIR at buong disclosure para sa aplikasyon.