📚 Talasalitaan ng Pananalapi Pilipinas

Ang kabuuang taunang gastos ng pagpapautang, ipinapakita bilang porsyento. Kasama ang interes, mga bayarin, at iba pang singil. Ito ang pinakamahalagang sukatan para ikumpara ang mga alok ng pautang.

Ang sentral na bangko ng Pilipinas. Nangangasiwa sa mga bangko, lending companies, at iba pang financial institutions. Nagtatakda ng patakaran sa pera at credit.

Ahensyang nagpaparehistro at nangangasiwa sa mga lending at financing companies sa Pilipinas. Lahat ng lehitimong tagapagpahiram ay dapat nakarehistro sa SEC.

Kumpanyang nakarehistro sa SEC na nagpapautang ng pera. May kanya-kanyang interest rate at terms. Nag-ooperate online o may physical branches.

Kumpanyang binibili ang receivables o nagpapautang na may collateral. Regulado ng SEC at BSP. Karaniwan para sa installment purchases at auto loans.

Numerong nagsasaad ng posibilidad na mabayaran ang utang. Sa Pilipinas, ang Credit Information Corporation (CIC) ay gumagawa ng credit reports para sa mga borrower.

Government agency na nagtitipon ng credit information mula sa mga bangko at lending companies. Nagbibigay ng credit reports para sa mga indibidwal at negosyo.

Ang porsyento na sinisingil sa halaga ng utang bilang bayad sa paggamit ng pera. Maaaring fixed o variable. Ipinapakita bilang buwanang o taunang rate.

Ari-arian o asset na ibinibigay bilang garantiya para sa utang. Kung hindi mabayaran ang utang, pwedeng kunin ng lender ang collateral. Mga halimbawa: lupa, bahay, sasakyan.

Pautang na walang collateral na kinakailangan. Batay sa credit history, kita, at kakayahang magbayad. Mas mataas ang interest rate dahil mas mataas ang risk.

Pautang para sa personal na pangangailangan tulad ng emergencies, pagkukumpuni ng bahay, o medical expenses. Available sa bangko at lending companies na ₱10,000 hanggang ₱2,000,000.

Maikling-termino na pautang na batay sa sahod ng borrower. Karaniwang 1-3 buwan ang termino. Mabilis ang pag-approve ngunit mataas ang interest.

Napakaikling termino na pautang (1-30 araw) na dapat bayaran sa susunod na sweldo. Maliit na halaga (₱1,000-₱25,000) ngunit napakataas ng effective APR.

Fixed na halagang binabayaran bawat buwan para sa utang. Kasama ang principal (pangunahing utang) at interes.

Ang orihinal na halaga ng utang, hindi kasama ang interes at mga bayarin. Habang nagbabayad ka, bumababa ang principal.

Dagdag na singil kapag hindi nabayaran sa takdang oras. Karaniwang 3-5% ng overdue amount bawat buwan ng pagkaantala.

Isang beses na bayarin na sinisingil sa pag-approve ng pautang. Karaniwang 1-5% ng loan amount o fixed na halaga.

Bayarin para sa maagang pagbabayad ng buong utang bago ang takdang petsa. Karaniwang 3-5% ng natitirang balanse.

Kabuuang panahon mula sa pagtanggap ng pautang hanggang sa huling bayaran. Mas mahabang termino = mas maliliit na buwanang bayad ngunit mas malaking kabuuang gastos.

Ang pagpapadala ng pera ng pautang sa borrower. Sa Pilipinas, karaniwan sa pamamagitan ng bank transfer, GCash, Maya, o check.

Mga sikat na e-wallet sa Pilipinas. Ginagamit para sa disbursement at repayment ng online loans. Mabilis at maginhawa.

Batas ng Pilipinas na nag-oobliga sa mga lender na ipakita ang lahat ng gastos ng pautang — interes, bayarin, at kabuuang cost — bago pumirma ang borrower.

Pagpapautang na may napakataas na interest rate. Bagaman walang legal na ceiling ang interest rate sa Pilipinas, ang BSP at SEC ay nag-iimbestiga sa mga abusadong lender.

Proseso ng pag-collect ng overdue payments. Ang mga lender ay dapat sumunod sa mga Fair Debt Collection practices. Bawal ang pananakot, public shaming, at pag-contact sa contacts.

Mobile app na nagpapahiram ng pera. Dapat nakarehistro sa SEC. Mag-ingat sa mga unlicensed apps — suriin ang SEC registration bago mag-apply.